سازمان توسعه تجارت ایران، در شرایط اضطرار و همزمان با آغاز جنگ تحمیلی آمریکایی -اسرائیلی، به‌منظور تسهیل فرآیند تجارت خارجی و پایداری جریان تولید و تجارت در کشور، اقدام به شناسایی نظام مسائل و مشکلات در شرایط اضطرار واخذ تدابیر خاص و ویژه نموده است تا در سایه این راه حل‌ها، تجارت خارجی بدون وقفه ادامه داشته باشد. از جمله تدابیر مورداشاره که در بندهای بسته 65 ماده‌ای مقام‌سازی اقتصاد ملی و دفاع غیر نظامی به تصویب رسیده و جهت اجرا ابلاغ شده است می‌توان به موارد ذیل اشاره داشت:

• تمدید مهلت‌های رفع تعهدات ارزی صادراتی و وارداتی

مهلت رفع تعهدات ارزی صادراتی و وارداتی برای کلیه صادرکنندگان و وارد کنندگانی که مهلت آنها از تاریخ 9/12/1404 تا دو هفته بعد از آن خاتمه می بابد به مدت یکماه تمدید و کلیه محدودیت های بانکی موضوع بند “5” مصوبات سی امین جلسه کارگروه بازگشت ارز حاصل از صادرات به مدت سه ماه تعلیق گردید.

• تمدید و اجرایی‌سازی مصوبه ترخیص درصدی

با اتمام مهلت استفاده از ظرفیت مصوبه ترخیص درصدی (موسوم به مصوبه ده نود) در پایان بهمن ماه ، نگرانی فعالان اقتصادی از تامین به موقع مواد اولیه و ماشین آلات مورد نیاز تولید ایجاد گردید. با پیگیری های مستمر وزارت صمت و سازمان توسعه تجارت ایران ، گمرک ج.ا. ایران و اتاق بازرگانی ایران این مصوبه با اصلاحات جزئی در لیست اقلام مشمول ، مجددا مصوب و ابلاغ شد.

• کاهش حد آستانه اعمال محدودیت‌های رفع تعهد ارزی

به استناد مصوبات قبلی کارگروه بازگشت ارز، حد آستانه اعمال محدویت‌ها و ممنوعیت های عدم ایفای تعهدات ارزی صادراتی از 60 به 70 درصد افزایش یافته بود که با هدف تسهیل شرایط و رفع موانع پیش روی دریافت تسهیلات و ضمانت نامه های بانکی در شرایط اضطرار، مقرر گردید حدود 10 درصد کاهش یابد .

• تمدید اعتبار کارت بازرگانی و ثبت سفارش

با تصمیم سازمان توسعه تجارت و با هدف رفع نگرانی فعالان اقتصادی در شرایط اضطرار، تمدید مهلت کارت‌های بازرگانی و ثبت سفارش‌هایی که از ابتدای جنگ منقضی میگردند به‌صورت خودکار فعال و تمدید شده است. همچنین کارت‌های بازرگانی که پیش از شروع جنگ و از ابتدای بهمن نیز منقضی شده بودند و فرآیند تمدید آنها در جریان بوده است نیز به مدت 3 ماه و ثبت سفارش‌ها به مدت 2 ماه تمدید شد.

• رفع ممنوعیت ویرایش ثبت سفارش‌ها در سقف چهار رقم

با درخواست فعالان اقتصادی و سازمان های صمت استانی، سازمان توسعه تجارت قاعده ممنوعیت ویرایش کد تعرفه‌ها در سقف 4 رقم را که قبل از این اعمال می‌گردید با سازوکار ویژه‌ای، حذف نمود. بر این اساس، امکان ویرایش ثبت سفارشات به کد تعرفه های اقلام ضروری ( بالغ بر 2 هزار و 200 کد تعرفه شامل مواد اولیه، قطعات و تجهیزات مورد نیاز تولید کشور) ایجاد و توسط سازمان ابلاغ شد.

• تهیه لیست استثنائات در ممنوعیت صادرات

بر اساس پیشنهاد وزیر جهاد کشاورزی و تأیید رئیس جمهور در نخستین روزهای شروع جنگ رمضان و با هدف تضمین امنیت غذایی کشور در شرایط اضطرار ، مقرر شده بود که صادرات کلیه اقلام حوزه صنایع غذایی و کشاورزی گروه های 1 تا 24 ممنوع گردد . با پیگیرهای مستمر سازمان توسعه تجارت ایران و در هماهنگی با وزارت جهاد کشاورزی و گمرک ج.ا ایران بلافاصله لیست استثنائات از این قاعده تهیه و تا این تاریخ شش (6) لیست استثنائات با کمک جهاد کشاورزی و معاونت تخصصی در وزارت صمت، به گمرکات ابلاغ شده است . با این اقدام ، ضمن حفظ ذخایر کالایی حوزه غذایی کشور برای مدیریت دوره اضطرار ، از وارد آمدن آسیب به صادرات اقلام حوزه کشاورزی و صنایع غذایی کشور نیز جلوگیری شد .

• تسهیل فعالیت‌های لجستیکی

سازمان توسعه تجارت ایران بواسطه حضور رایزنان بازرگانی و برقراری ارتباط مستمر با زنجیره خدمات دهندگان حوزه لجستیک و حمل و نقل کشور، حداکثر همکاری و پیگیری خود را برای باز نگه داشتن شریان‌های تجاری کشور از کلیه مرزها و گمرکات کشور به کار بسته است. در این راستا ضمن پیگیری عبور و مرور کشتی های تجاری از کلیه مسیرهای دریایی از جمله خلیج فارس و تنگه هرمز، نسبت به بررسی و مذاکرات دو جانبه با کشورهای همسایه برای باز نگه داشتن سایر مسیرهای زمینی و ریلی اقدام نموده است.

• فعالیت میز خدمت در تمامی روزهای پس از آغاز تهاجم

با وجود شرایط خاص جنگی و به منظور رفع مشکلات بازرگانان و تسریع در امور تجارت، میز خدمت سازمان توسعه تجارت ایران در روزهای پس از جنگ فعال بوده و به سوالات مراجعین پاسخ می دهد. در این راستا بسیاری از مشکلات تجار و فعالین حوزه تجارت رفع و امور بازرگانی خارجی ادامه داشته است.

• تسهیل در فرآیند بازگشت ارز کالاهای گروه یک و دو

مطابق آیین‌نامه اجرایی ذیل قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، نحوه ایفای تعهدات ارزی گروه کالاهای بند1 شامل پتروشیمی ها ، پالایشی ها ، قیر و هیدرو کربنی ها ، معدنی ها و فلزات رنگین اساسی با سایر کالاها (بند 2 ) متفاوت و دارای محدودیت در روش های بازگردانی ارز حاصل از صادرات دیده شده بود .

باپیگیری سازمان توسعه تجارت ایران و موافقت بانک مرکزی این محدودیت ها برداشته شد و از این پس این امکان وجود دارد که همه گروه‌های کالایی – فارغ از بند 1 یا 2 – از همه روش‌های مجاز در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استفاده کنند و ارز را به سرعت به چرخه تولید و تجارت کشور باز گردانند. این گشایش زمینه بهره برداری از روش های تهاتری در تجارت را بیش از پیش تسریع و تسهیل می نماید.

• لغو مصوبه نسبت‌های عرضه ارز صادرات فلزات اساسی

پیش از این محدودیت هایی برای استفاده از ارز حاصل از صادرات زنجیره فولاد و فلزات اساسی و گروه های معدنی در سامانه های مرکز مبادله ارز و طلا ایجاد شده بود . بانک مرکزی با هدف تامین ارز مورد نیاز تالار تجاری ، با اعمال نسبت‌های عرضه ارز در تالارها برای زنجیره فلزات اساسی و گروه های معدنی، امکان بهره مندی این گروه های کالایی از 100 درصد ارز صادراتی خود را محدود کرده بود.

با پیگیری انجام شده توسط سازمان توسعه تجارت این محدودیت برطرف شد و صادرکنندگان حوزه فلزات و صنایع معدنی می‌توانند صددرصد ارز حاصل از صادرات را برای مصارف خود و زنجیره خود استفاده کنند و یا در تالار ارز تجاری به روش مستقیم عرضه کنند. این اقدام گشایش بزرگی در جریان بازگشت ارز به کشور و رفع مشکلات عدیده فعالان این حوزه ایجاد خواهد کرد.

پروانه فعالیت شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی تا پایان فروردین ماه ۱۴۰۵ به‌صورت خودکار تمدید شد.

طبق اطلاعیع شماره 4 گمرک، دفتر ترانزیت در دستورالعملی خطاب به ناظران و مدیران کل گمرکات سراسر کشور اعلام کرده که با توجه به شرایط فعلی، ایام پایانی سال و احتمال انقضای پروانه فعالیت شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی در این مدت مقرر گردید فعالیت آنها در سامانه تا پایان فروردین ماه ۱۴۰۵ تمدید گردد.

طبق این اطلاعیه در دستورالعمل یاد شده تاکید شده است: به همین منظور از روز گذشته تمدید پروانه فعالیت شرکت‌ها در سامانه در حال انجام است. چنانچه شرکتی در این خصوص در گمرکات اجرایی مشکل اظهار و انقضای پروانه فعالیت دارد، گمرک مربوطه، نام و شناسه شرکت را به دفتر ترانزیت گمرک اعلام کنند تا اقدام لازم انجام شود.

به اطلاع می‌رساند در راستای اجرای بند (۴۱) مصوبه شماره ۲۰۰/۴۰۰۰۰۰ مورخ ١۴۰۴/١۲/١١ شورایعالی امنیت ملی با موضوع بسته مقاوم سازی اقتصاد ملی و دفاع غیرنظامی، تاریخ اعتبار تمام ثبت سفارش هایی که اعتبار آن‌ها در بازه زمانی ۱۴۰۴/۱۲/۰۹ تا ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ به اتمام رسیده است به مدت ۳ ماه و به صورت خودکار افزایش یافته است.

–      تمدید مجوز تاسیس و فعالیت مراکز تجاری و بازاریابی محصولات و خدمات ایرانی در خارج از کشور (18/1/1405)

مجوز مراکز تجاری و بازاریابی محصولات و خدمات ایرانی خارج از کشور که تاریخ پایان مهلت اعتبار آنها تا پایان سال ۱۴۰۴ بوده است، تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ تمدید شد. این اقدام در راستای دیگر اقدامات انجام شده سازمان با هدف تسهیل تجارت در شرایط فعلی و حمایت از گسترش فعالیت‌های تجاری در خارج از کشور انجام شده‌است.

• تمدید ۳ ماهه اعتبار کارت‌های پیله‌وری (16/1/1405)

سازمان توسعه تجارت ایران، در راستای تمدید تاریخ اعتبار کارت‌های بازرگانی متقاضی تمدید ۳ ماهه اعتبار کارت‌های پیله وری، کولبری و مرزنشینی شد. تمدید تاریخ اعتبار کارت بازرگانی و ثبت سفارش یکی از اقدامات سازمان توسعه تجارت ایران در شرایط اضطرار بود؛ در همین راستا معاونت برنامه‌ریزی و مقررات این سازمان، طی نامه‌ای به مدیر عامل شرکت تار، متقاضی درخواست تمدید اعتبار کارت‌های پیله وری، کولبری و مرزنشینی شد. گفتنی است؛ تاریخ اعتبار کارت‌های پیله وری، کولبری و مرزنشینی که اعتبار آنها از ابتدای ۹ اسفند و ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ منقضی شد، تاریخ اعتبار آنها به‌صورت خودکار برای مدت سه ماه تمدید گردید.

• معافیت واردات کالاهای اساسی از استان‌های مرزی با محل تامین ارز “تهاتر_موضوع واردات کالاهای اساسی از استان‌های مرزی از محل تصویب‌نامه هیات وزیران” و “صادرات خود” از اخذ مجوز ارزی و مجوز تاریخ اعتبار وزارت جهاد کشاورزی (20/1/1405)

معافیت واردات کالاهای اساسی از استان‌های مرزی با محل تامین ارز “تهاتر_موضوع واردات کالاهای اساسی از استان‌های مرزی از محل تصویب‌نامه هیات وزیران” و “صادرات خود” از اخذ مجوز وزارت جهاد کشاورزی اعلام شد.

ثبت سفار‌‌ش‌های کالاهای اساسی با محل تامین ارز “تهاتر – موضوع واردات کالاهای اساسی از استان‌های مرزی از محل تصویب‌نامه شماره 145422/ت65006هـ در تاریخ 1404/09/01 هیات وزیران” و “صادرات خود” از محل مصوبه فوق، از اخذ مجوز ارزی و مجوز تاریخ اعتبار وزارت جهاد کشاورزی معاف شده است.

سقف استفاده از این محل‌های تامین ارز برای هر استان جهت واردات کالاهای اساسی، 18750000 دلار بوده که توسط استانداری‌ها کنترل می‌شود.

مجوز سیستمی با عنوان «بررسی واردات کالاهای اساسی از استان های مرزی از محل تصویب نامه شماره 145422/ت65006ه مورخ 1404/09/01» برای این ثبت‌سفارش‌ها اجباری شده است که به صورت خودکار تایید شده و نیازی به مراجعه حضوری بابت اخذ این مجوز نیست.

دقت شود کاربران برای بهره‌مندی از شرایط فوق می‌بایست در زمان ثبت کالاهای پرونده مقدار «واردات کالاهای اساسی از استان‌های مرزی از محل تصویب‌نامه شماره 145422/ت65006هـ مورخ 1404/09/01 هیات وزیران» را در فیلد وضعیت نمایندگی انتخاب نمایند.